Ung thư dạ dày là nguyên nhân thứ 3 gây tử vong do ung thư ở cả nam và nữ tại Việt Nam. Bệnh gây tỷ lệ tử vong cao nhưng rất khó chẩn đoán vì người bệnh ở giai đoạn sớm thường không có triệu chứng hoặc có triệu chứng dễ nhầm lẫn với bệnh tiêu hoá khác. Bài viết này, Thạc sĩ bác sĩ Ngô Tuấn Phúc, khoa Ung bướu, bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ đưa ra một số dấu hiệu ung thư dạ dày biểu hiện dễ nhận biết.
Ung thư dạ dày là gì?
Ung thư dạ dày là sự thay đổi hay phát triển bất thường xuất phát từ vài tế bào và có thể dần dần tiến triển tạo nên tổn thương ung thư dạng chồi sùi hay dạng loét. Quá trình này có thể ít nhất là vài tháng hoặc vài năm. Chính vì vậy, trong giai đoạn đầu hình thành khối u, nếu không tầm soát sớm sẽ không thể phát hiện ra bệnh.
Bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ bộ phận nào của dạ dày, nhưng phổ biến nhất là phần chính của dạ dày (thân dạ dày) và nơi giao nhau của dạ dày - thực quản (thực quản là ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày). (1)
Ung thư dạ dày không phải lúc nào xuất hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Các triệu chứng có thể không xảy ra cho đến khi ung thư tiến triển. Ung thư dạ dày lan sang bộ phận khác được gọi là ung thư dạ dày di căn có triệu chứng cụ thể ở vị trí lây lan. Ví dụ: khi ung thư lan đến hạch bạch huyết sẽ xuất hiện khối u có thể sờ thấy qua da; ung thư lan đến gan có thể gây vàng da và vàng mắt; ung thư di căn xuống bụng có thể khiến chất lỏng tràn vào bụng, trông sưng lên.
Dựa vào mức độ tổn thương, bệnh ung thư dạ dày được chia thành 5 giai đoạn, bao gồm:
- Giai đoạn 0: tế bào ung thư mới xuất hiện ở lớp niêm mạc dạ dày. Đây còn được gọi là ung thư biểu mô, là giai đoạn sớm của ung thư dạ dày.
- Giai đoạn 1: tế bào ung thư đã gây tổn thương ở lớp thứ 2 của dạ dày.
- Giai đoạn 2: tế bào ung thư đã xâm lấn qua lớp niêm mạc dạ dày. Giai đoạn này còn được gọi là ung thư dưới cơ.
- Giai đoạn 3: tế bào ung thư đã phát triển vào hạch bạch huyết và cơ quan khác trong cơ thể.
- Giai đoạn 4: ở giai đoạn cuối này, tế bào ung thư đã di căn khắp cơ thể, gây nguy cơ tử vong cao.
Các dấu hiệu ung thư dạ dày
Khi có tổn thương ác tính hình thành ở dạ dày, tùy thuộc vào từng giai đoạn của bệnh và vị trí của tổn thương mà người bệnh có thể có dấu hiệu khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung thì dấu hiệu này thường khá mơ hồ, không đặc hiệu cho ung thư dạ dày (bởi vì dấu hiệu này cũng có thể xuất hiện trong bệnh lành tính khác của dạ dày).
Các triệu chứng ung thư dạ dày, bao gồm: (2)
Giai đoạn đầu: Thường được phân chia làm 2 nhóm chính:
- Rối loạn tiêu hóa: khó nuốt; ợ hơi, ợ chua, ợ nóng; cảm giác buồn nôn, nôn.
- Cảm giác đau: đau âm ỉ không theo chu kỳ; đau khi đói; đau vùng dưới xương ức khi ăn no.
Tìm hiểu thêm: 6 triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn đầu báo động, cần lưu ý.
Do tính chất không đặc hiệu và khá mơ hồ, nên triệu chứng này rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh viêm loét dạ dày. Vì vậy, người bệnh thường chủ quan không tầm soát bệnh sớm. Đây cũng là lý do bệnh ung thư dạ dày thường được phát hiện muộn, khi đã ở giai đoạn tiến triển và di căn.
Giai đoạn tiến triển: Dấu hiệu ung thư dạ dày cũng được chia thành các nhóm như sau:
- Rối loạn tiêu hóa: buồn nôn và ói mửa; ợ chua thường xuyên; đầy hơi liên tục; ăn ít cũng thấy no; chán ăn.
- Cảm giác đau: hay bị đau dữ dội sau khi ăn hoặc đau âm ỉ không theo chu kỳ; đau khi đói; đau vùng dưới xương ức khi ăn no.
- Chảy máu ở tổn thương ung thư của dạ dày: thiếu máu; phân lẫn máu hoặc phân màu đen; da vàng.
- Rối loạn dinh dưỡng do kém hoặc không hấp thu: sụt cân đột ngột, không rõ lý do; hoa mắt, chóng mặt; mệt mỏi đến mức giảm khả năng lao động.
Khi có dấu hiệu của ung thư dạ dày phải làm sao?
Khi có dấu hiệu của ung thư dạ dày, người bệnh hãy đến cơ sở y tế uy tín để bác sĩ khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Điều trị ung thư dạ dày có nhiều khả năng thành công nhất nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Tiên lượng người bệnh ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm có kết quả khá tốt, nhiều người bệnh có thể được chữa khỏi. Tuy nhiên, hầu hết bệnh ung thư dạ dày được phát hiện khi ung thư phát triển ở giai đoạn muộn và khó có khả năng chữa khỏi.
Các biện pháp tầm soát để chẩn đoán bệnh ung thư dạ dày tại BVĐK Tâm Anh
Bệnh ung thư dạ dày giai đoạn đầu thường rất khó phát hiện vì triệu chứng giống như viêm dạ dày. Do đó, muốn phát hiện sớm bệnh ung thư dạ dày, người bệnh cần đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và áp dụng các biện pháp chẩn đoán.
Biện pháp chẩn đoán ung thư dạ dày thường được áp dụng tại bệnh viện bao gồm: (3)
- Nội soi dạ dày: bác sĩ sẽ dùng một ống mềm, dài, có gắn camera, đưa vào thực quản đi xuống dạ dày. Nếu phát hiện tổn thương hoặc khối u nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định làm sinh thiết.
- Sinh thiết dạ dày: đây là kỹ thuật lấy mô từ các vị trí khác nhau của dạ dày. Sau đó, bác sĩ xử lý và cắt mỏng để soi dưới kính hiển vi, nhằm xác định bản chất bình thường hoặc bất thường lành tính hay bất thường ác tính của tế bào dạ dày (hay còn được gọi là Giải phẫu bệnh).
- Xét nghiệm máu: trong một vài trường hợp, bác sĩ có thể cho thực hiện xét nghiệm công thức máu để đánh giá mức độ thiếu máu của người bệnh. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể cho thực hiện xét nghiệm máu khác về chức năng gan - thận, dấu ấn ung thư (tumor marker)… để bổ sung thông tin đánh giá trước điều trị hoặc phối hợp theo dõi sau điều trị.
- Chẩn đoán hình ảnh: bác sĩ có thể cần bổ sung xét nghiệm về hình ảnh cho việc chẩn đoán ung thư dạ dày thông qua vài phương pháp kiểm tra hình ảnh sau:
- Chụp X-quang dạ dày.
- Chụp CT.
- Chụp MRI.
- Chụp PET-CT.
- Xạ hình xương.
Cách phòng ngừa bệnh ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày ngày càng phổ biến và trẻ hóa, việc điều trị lại tốn kém và khó khăn. Đặc biệt, nếu phát hiện muộn khi tế bào ung thư đã di căn thì vô phương cứu chữa. Vì vậy, người dân nên nâng cao việc phòng chống bệnh ung thư dạ dày ngay từ sớm bằng cách:
- Duy trì chế độ sinh hoạt, luyện tập, nghỉ ngơi khoa học.
- Duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh với thực phẩm giàu vitamin và chất xơ.
- Hạn chế ăn thực phẩm giàu nitric và acid amin thứ cấp như dưa muối, cà muối, đồ ăn lên men, thịt hun khói, đồ nướng. Bởi vì khi đi vào dạ dày, chất này sẽ kết hợp thành độc tố gây nguy cơ ung thư.
- Không hút thuốc lá, uống rượu, bia hoặc sử dụng chất kích thích.
- Hạn chế đồ ăn công nghiệp và nước ngọt đóng chai.
- Chủ động tầm soát ung thư dạ dày sớm với trường hợp có yếu tố nguy cơ.
Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ đội ngũ bác sĩ lâm sàng nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị ung thư và liên tục cập nhật phác đồ điều trị mới nhất trên khắp quốc tế nhằm cá thể hóa, tăng hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Khoa Ung bướu BVĐK Tâm Anh TP.HCM còn được đầu tư xây dựng đúng theo tiêu chuẩn quốc tế, chi phí phù hợp, cung cấp đủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên nghiệp, tận tâm và cao cấp. Đồng thời, bệnh viện cũng trang bị nhiều máy móc hiện đại nhằm hỗ trợ việc điều trị tốt cho người bệnh.
Thông qua bài này, người bệnh nắm được một số dấu hiệu ung thư dạ dày và cách phòng bệnh. Nên khám tầm soát định kỳ để bác sĩ phát hiện bệnh kịp thời (nếu có) và lên liệu trình điều trị sớm.